27 september 2012 door René Coenradie, Partner

Na de succesvolle beursintroducties van Ziggo en D.E Master Blenders 1753 worden investeerders optimistischer. Maar hoe verhoog je de kans op een geslaagde beursgang, juist in deze economische tijd? Welke voorbereidingen moet je treffen? In deel 4 (slot) van deze reeks zetten we de voor- en nadelen van een IPO op een rij.

In deel 1, deel 2 en deel 3 vertelde René Coenradie, partner bij Ernst & Young en leader van het IPO Center of Excellence, wat er allemaal komt kijken bij een beursgang. Dit deed hij aan de hand van ‘The IPO value journey’. Een door Ernst & Young ontwikkeld model, dat je stapsgewijs meeneemt in alle to-do’s. Maar eerst moet je een zeer secure afweging maken: is een IPO op dit moment, voor jouw onderneming, the right way? Je onderzoekt of jouw type onderneming geschikt is voor een beursgang, én of de voordelen tegen de nadelen opwegen. Dit doe je samen met gespecialiseerde adviseurs, waaronder investment banks.

Checklist: heeft jouw onderneming IPO-kenmerken?

Voordat je dieper op de voor- en nadelen ingaat, is het verstanding om eerst stil te staan bij het soort bedrijf. Uit onderzoek blijkt dat succesvolle IPO-ondernemingen een aantal karakteristieken delen. De meest opvallende:

• Relatief groot en gevestigd, met een sterk merk. D.E Masterblenders 1753 is hier het schoolvoorbeeld van. Dankzij het oersterke merk hebben investeerders bijna vanzelf vertrouwen in een relaunch van de Senseo en expansie naar Rusland, Polen en Azië, wat de aandeelwaarde ten goede komt.
• Geloofwaardig topmanagement. 90% van de investeerders vindt dit het belangrijkste, bleek al eerder. Met zwaargewichten als Bernard Dijkhuizen (CEO) en Bert Groenewegen (CFO) schoot het marktvertrouwen in Ziggo omhoog.
• Duurzaam en excellent businessmodel. Het gaat er niet alleen om of het huidige businessmodel zichzelf bewezen heeft. Maar óók of je op veranderingen in kunt spelen, eventueel met een vernieuwd verdienmodel. Dat de beursgang van Facebook zo tegenviel, komt onder andere omdat investeerders onvoldoende zicht hebben op Zuckerbergs businessmodel. En juist in een razendsnel veranderde internetmarkt is dit essentieel.
• Gestroomlijnde kostenstructuur. Is de organisatie lean & mean? Houd je de bedrijfskosten aantoonbaar onder controle – nu en in de toekomst?
• Markt met hoge toetredingsdrempel. Je hebt weinig concurrenten door bijvoorbeeld het type markt (zoals de gasmarkt), regelgeving of het kapitaalintensieve karakter van jouw soort onderneming. Je bezit dan een solide marktpositie, die een beursgang aantrekkelijk maakt.
•  Innovatief en trendsettend. Een onderneming hoeft niet per se heel groot te zijn om succesvol aan de beurs genoteerd te staan. Kleinere, zeer innovatieve biotechbedrijven bewijzen dit.

 Zoals in deel 1 al besproken is, blinken geslaagde beursbedrijven ook uit in winst, omzet, marktaandeel en groeiperspectief.

 Voordelen van een beursgang

• Toegang tot de kapitaalmarkt. Dit maakt toekomstige aandelenemissies eenvoudiger. Je doet tenslotte geen IPO om eenmalig geld op te halen, maar om permanent toegang tot de kapitaalmarkt te krijgen.
• Behoud van zelfstandigheid. Dit in tegenstelling tot een overname, waarbij je bedrijfsactiviteiten en bestuur moet integreren.
• Maakt overnames van andere bedrijven eenvoudiger. De aankoopprijs kun je dan voor een deel in aandelen betalen.
• Biedt mogelijkheden voor een exit strategie. Ziggo plaatste aanvankelijk zo’n 25% van de aandelen. In verhouding hiermee konden de twee private equity-partijen, Cinven en Warburg Pincus, zich terugtrekken. Dit noemen we een partiële exit, die herhaald kan worden. Een win-win-situatie, want private equity-partijen willen liefst na drie tot acht jaar nieuwe investeringen doen.
• Een aandelenplan voor werknemers. Goed voor het behoud en het aantrekken van toppersoneel.
• Kans om schulden te verminderen. NXP deed dit na haar IPO aan de Nasdaq. Maar meestal zijn investeerders niet zo happig op schuldvermindering. Liever zien ze dat de opbrengst voor nieuwe groei-initiatieven wordt gebruikt.

Nadelen van een beursgang

• Tijdrovend. De voorbereiding kost minimaal een jaar. Vooral het opzetten van riskmanagement, financiële rapportages en ‘good governance’ zijn complexe, tijdrovende activiteiten.
• Hoge kosten. Vanwege het gereguleerde en specialistische karakter van een IPO, moet je veel externe adviseurs inschakelen. Denk aan accountants, advocaten, bankiers en andere (financiële) experts.
• Topmanagement kan controle verliezen. Als publieke onderneming ben je verplicht transparant te communiceren. Ook in tijden van tegenslag. De druk van de media en aandeelhouders kan bestuurders in het nauw drijven, wat we een paar jaar geleden bij ABN-Amro zagen. Vaak krijgen ze zo onvoldoende tijd om de juiste langetermijnbeslissingen te maken. Met ongewenst beleid, en een slechtere aandeelwaarde tot gevolg.
• Beperkt ‘window of opportunity’. Zeker in volatiele tijden is het lastig een beursgang te timen; de kansen zijn geringer en onvoorspelbaar. Sommige ondernemingen wagen toch de sprong, met kans dat je op de aandeelprijs moet inleveren. Tegenwoordig zien we vaker dat een beursgang wordt uitgesteld als het ‘window of opportunity’ opeens sluit.

Verder lezen

Ready to go: hoe plan je een succesvolle beursgang? (deel 1)

Ready to go: je onderneming klaarstomen voor een succesvolle beursgang (deel 2)

Ready to go: aandeelwaarde versterken ná een succesvolle beursgang (deel 3)